Fascynująca historia cyrku na ziemiach polskich i dzieje tworzących go pokoleń artystów to wciąż historia nienapisana, wyparta część dziedzictwa kulturowego. Luki tej nie sposób wypełnić jedną publikacją. Inicjując serię „Circusiana”, chcemy przyczynić się do powstania systemowych badań nad kulturową historią cyrku i jego współczesnymi formami. W pierwszym tomie przybliżamy okoliczności rozmaitych momentów założycielskich i przełomów wraz z różnymi sposobami konstruowania i rekonstruowania historii cyrku, pomiędzy analizą źródeł, mitografią a historiografią. W stworzeniu serii zainspirowała nas otwartość i ciekawość Zbigniewa Raszewskiego, historyka teatru, patrona Instytutu Teatralnego, który w książkach Teatr w świecie widowisk i Pamiętnik gapia zawarł wiele wnikliwych uwag na temat cyrku i widowisk spod znaku „budy jarmarcznej”. Cyrk proponuje specyficzną, natychmiast rozpoznawalną formułę widowiska. Ale jest także obiektem wyobrażonym: zbiorem retroaktywnych i melancholijnych fantazji, pojemnym imaginarium, z którego twórcy poszukujący idei autentyczności czerpali i do dziś czerpią częściej niż chcieliby przyznać. Uważany za aintelektu- alny i antyestetyczny - był jednocześnie obiektem fascynacji artystów i ideologów. W zachodnim projekcie modernizacyjnym funkcjonował jako laboratorium technologicznych innowacji i quasi-instytucja edukacyjna, prekursorsko propagował wzorce nowoczesnego życia, mobilności społecznej, treningu fizycznego i estetyk cielesności, kultu gwiazd i superbohaterów, odegrał także znaczącą rolę w powstaniu nowoczesnych mediów i profesjonalnego sportu. Sylwia Siedlecka, Grzegorz Kondrasiuk AUTORZY, TEKSTY: PetaTait, Pokazy krwiożerczych lwów Eleanor Lybeck, Dzikość i szyderstwo: cyrk i polityczna metafora w osiemnastowiecznej Irlandii Krzysztof Kurek, Występy cyrku Alberta Salamońskiego w Warszawie w 1872 roku Hanuś Jordan, W poszukiwaniu historii czeskiego cyrku. Mity, pamięć, źródła Sabina Drąg, Herstoria eksperymentalna: Miss La La Joanna Wojnicka, Iluzjoniści, klauni, akrobaci. Cyrk i cyrkowość w kinie niemym Stefanie Nathow, Cyrk w niemieckiej literaturze popularnej okresu Trzeciej Rzeszy Paloma Leyton, Cyrk jako urządzenie: inscenizowanie grawitacji Rafał Szczerbakiewicz, Nowy Świat to nazwa cyrku. Nowocześni przeglądają się w obrazach Giandomenica Tiepola Mateusz Kanabrodzki, W teatrze klauna, w cyrku Pierrota - mitografie gatunków zmąconych. Pamięć o tradycji komedii dell’arte w widowiskach cyrkowych.