28402
Książka
W koszyku
(Odzyskana Awangarda)
Książka realizuje założenia projektu „Odzyskanej awangardy”, dokumentując cząstkę międzywojennej awangardy Europy Środkowo-Wschodniej, usytuowanej na terytorium dwóch prowincji galicyjskich, w górnym dorzeczu Dniestru i Wisły. Działając w warunkach kulturowej mozaiki Galicji Wschodniej, miała za sobą kilka stuleci sąsiedztwa tradycji ukraińskich, polskich i żydowskich, a więc dzieje znacznie dłuższe niż idea państw narodowych. Podziały na narodowe odcinki rzadko się tutaj sprawdzają. W reportażowej relacji o indywidualnych losach artystów książka oddaje głos źródłom, które mówią o kształtującym wyobraźnię doświadczeniu historycznym. Tutejsze, rdzennie ruskie, ziemie, od stuleci były terenem kolonialnej eksploatacji, a w XX wieku brutalna rywalizacja potęg politycznych postawiła je w centrum wojennych konfliktów. Namacalność tego doświadczenia sprawiła, że tutejsi artyści zachowali większą niż gdzie indziej więź z krajobrazem i z poprzednimi pokoleniami, a brutalnym przejawom wysokiej cywilizacji zadawali zasadnicze pytania. W tle wizerunku tej awangardy przebija więc nieraz figura pół-poganina, ekstatyka z odległej przeszłości, z doświadczeniem kontrreformacji i baroku. Odkąd nowoczesna kultura podróżowania umożliwiła artystom bezpośredni wizualny kontakt z produktami nowej wyobraźni Zachodu, zaczął powstawać oryginalny splot modernizmu z wyzwaniami, jakie niosły tutaj i przeszłość, i geopolityka. Przekonanie o bezwzględnej odrębności i autonomii sztuki dawało nie tylko możliwości ekspresji nowego sposobu widzenia i odczuwania świata, ale i przeciwwagę dla porządku historycznego. Znaczna część książki dotyczy wybranych artystycznych biografii ukraińskich Galicji Wschodniej. Pierwszy, najdłuższy rozdział to opowieść o Łesiu Kurbasie, który stworzył swój teatr nad Dnieprem, lecz stąd pochodził, tutaj rozpoczął teatralną drogę, również naznaczoną swoistym maksymalizmem. Wątki biograficznej epopei Kurbasa pozwalają też wprowadzić czytelnika w realia awangardy kijowskiej, a bez jej pieczęci nie można zrozumieć awangardy zachodnio-ukraińskiej, działającej w Drugiej Rzeczypospolitej. Wschodnio-galicyjskie miejsca urodzenia większości malarzy Grupy Krakowskiej również znajdowały się poza zasięgiem europejskich map. W latach 30. szukali na swych płótnach odzwierciedlenia świata, dalekiego od dominującej wówczas w publicystyce ideologicznej alternatywy materializm – nacjonalizm. Ich idee i formy, a także ich kodeks artystyczny układały się w szczególne wzory. Podobnie jak Ukraińcy, krakowscy przedstawiciele drugiej awangardy rzadko uciekali od świata wspólnego i rzadko ulegali pokusom introspekcji. Chcieli objąć jak największą część rzeczywistości. Wyzwanie „nowej pogańszczyzny” oznaczało tu coś innego niż na Zachodzie. Pewna egzotyka galicyjskiej twórczości wyraziła się bezpośrednio w dziełach malarskich i teatralnych. Skoro nie zawsze mogą ją oddać słowa, książka przedstawia również narrację alternatywną, wizualną. Ilustracje są przeglądem dostępnych w tej chwili dla reprodukcji dzieł, powstałych z lokalnych źródeł wyobraźni. Ich zmysłowy i wizyjny idiom zachował związki z odmianami podkarpackiej duchowości.
Status dostępności:
Wypożyczalnia
Są egzemplarze dostępne do wypożyczenia: sygn. Sztuka 639 [Wypożyczalnia] (1 egz.)
Strefa uwag:
Uwaga dotycząca bibliografii
Indeks.
Uwaga dotycząca finansowania
Finansowanie: Minister Edukacji i Nauki
Uwaga dotycząca języka
Część tekstu w przekładzie z języka ukraińskiego.
Recenzje:
Pozycja została dodana do koszyka. Jeśli nie wiesz, do czego służy koszyk, kliknij tutaj, aby poznać szczegóły.
Nie pokazuj tego więcej